Beyond Panic. Migracja klimatyczna i inne współczesne (nie)sprawiedliwości
Warsztaty dla artystów/aktywistów/badaczy/dziennikarzy z kolektywem Reimagining Mobilities z Uniwersytetu Bolońskiego. Wydarzenie odbyło się w dniach 25-27 maja w Zachęcie- Narodowej Galerii Sztuki i było częścią “Re-think the Challenge Festival”
Mobilność spowodowana zmianami klimatu to coraz bardziej istotny i kontrowersyjny temat. Sposób, w jaki do niego podejdziemy może przyczynić się do zrozumienia fenomenu bądź do podsycania sensacji i stereotypowych wyobrażeń. Koncepcja panikocenu oddaje wszechobecny strach i niepewność związaną z (nie)mobilnością klimatyczną. Odnosi się do narracji o przenikających się kryzysach - do paniki związanej z masowymi wysiedleniami oraz paniki z powodu katastrof ekologicznych. Niezbędne jest dziś zakwestionowanie istniejących narracji i reprezentacji, przejście do przekazów opartych na faktach, a nie na z góry przyjętych wyobrażeniach.
REIMAGINING MOBILITIES - kolektyw badawczy związany z Uniwersytetem Bolońskim. Reimagining Mobilities bada napięcia i sprzeczności między politykami, praktykami i narracjami związanymi ze sprawiedliwością klimatyczną a różnymi systemami mobilności. Poprzez kreatywne praktyki badawcze i działania, które wychodzą od uznania własnej uprzywilejowanej pozycji, kolektyw ma na celu dzielenie się strategiami i narzędziami do walki z niesprawiedliwością i wykluczeniem społecznym.
Crossworlds Game - warsztaty z wyobraźnia
Program Crossworld Game - warsztaty wyobraźni koncentrował się na tworzeniu procesów i narzędzi do zrozumienia dzisiejszej migracji w jej złożoności, biorąc pod uwagę kryzys klimatyczny, wyzwania i zmagania codziennego życia w nowym kraju, kwestie prawne, budowanie nowych relacji i miejsca do życia. Na warsztatach staraliśmy się rozkładać na czynniki pierwsze nasze schematy myślenia o migracji i przemieszczaniu się, zastanawiamy się wspólnie, skąd wzięły się przekonania o potrzebie istnienia narodu, granic, dokumentów potwierdzających prawo do poruszania się i przebywania w danym miejscu. Sięgnęliśmy zarówno do swoich doświadczeń, jak i do tekstów o procesach migracyjnych ludzi, zwierząt i roślin, do filozofii ruchu i kwestii dotyczących sprawiedliwości klimatycznej, czy sprawiedliwej mobilności. Poprzez przyglądanie się mechanizmom rozmaitych gier staraliśmy się zrozumieć, jaki wpływ mają one na kształtowanie zaangażowania, współodczuwania, działania w grupie.
Jak pracowaliśmy?
Metody naszej pracy warsztatowej były partycypacyjne i demokratyczne, osoby prowadzące warsztaty dzieliły się swoją wiedzą i proponowały improwizacje, gry i zadania twórcze (ruchowe, teatralne, wizualne, muzyczne czy pisarskie), zajęcia prowadzone były w atmosferze wzajemnej nauki i wymiany. W programie pracowaliśmy zatem z talentami, pomysłami i inspiracjami, które wychodzą od grupy. Zależało nam na wzmacnianiu umiejętności uczenia się od siebie nawzajem oraz zauważania i rozwijania talentów i zainteresowań. Warsztaty czerpały z różnych metod pracy artystycznej, która promuje zaangażowanie społeczne, poczucie odpowiedzialności za świat, w którym żyjemy i za innych ludzi. Działania programu oparte były o narzędzia i metody pracy bazujące na wymianie doświadczeń, improwizacji, wyobraźni, współpracy i uważności, włączają do wspólnego działania osoby o różnych historiach życiowych, w różnym wieku i mówiące różnymi językami. Były jednocześnie okazją do rozwoju talentów i umiejętności, odkrywania dotychczas nieznanych form wyrazu siebie i swoich poglądów na świat. W naszej pracy ważne było skupienie na temacie rozwoju wyobraźni, jako czynnika, który pomóc może w codziennych wyzwaniach dotyczących ważnych społecznie kwestii migracji i zmian klimatu.
W ramach projektu w 2025 roku odbyły się dwa cykle warsztatowe - wiosną w Teatrze Powszechnym w Warszawie oraz jesienią na Kaliskiej 8/10 (dzielnica Ochota).
Część warsztatów była tłumaczona na Polski Język Migowy.
Prezentacja gry
Pierwsze publiczne granie/prezentację gry zorganizowaliśmy 29 maja 2025 w Warszawskim Obserwatorium Kultury w ramach festiwalu Rethink the Challenge we współpracy z teatralnym zespołem Cantieri Meticci, który specjalizuje się w tworzeniu gier teatralnych dla szerokiej publiczności.
Drugie publiczne granie zorganizowałyśmy 15 czerwca 2025 na Placu Zabaw nad Wisłą.
Podsumowaniem pracy w grupach była jej publiczna prezentacja w nowej siedzibie Strefy WolnoSłowej przy Kaliskiej 8/10 - 30 listopada 2025.
Kolofon
![]()